Protez Diş Tedavisi

Protez diş tedavisi; eksik, kırılmış veya ileri düzeyde madde kaybına uğramış dişlerin işlevini, ağız içindeki dengesini ve doğal görünümünü yeniden düzenlemeyi amaçlayan uygulamaları kapsar. Sabit kron ve köprülerden hareketli protezlere, implant üstü restorasyonlardan kapsamlı ağız rehabilitasyonlarına kadar farklı seçenekler protetik diş tedavisinin alanına girebilir.

Tek bir protez türü herkes için “en iyi” değildir. Dişlerin ve diş etlerinin durumu, eksik diş sayısı, çene ilişkileri, temizlik alışkanlıkları ve hastanın beklentileri birlikte değerlendirilerek kişiye uygun seçenek belirlenir.

Protez diş tedavisi nedir?

Protetik Diş Tedavisi; kaybedilmiş dişlerin veya diş dokularının yapay restorasyonlarla tamamlanmasını, çiğneme ve konuşma fonksiyonlarının desteklenmesini ve ağız içindeki mevcut dokuların korunmasını hedefleyen diş hekimliği alanıdır.

Tedavi yalnız “dişlerin güzel görünmesi” ile sınırlı değildir. Protezin kapanış ilişkisine, temizlenebilirliğine, çevre diş ve diş eti dokularıyla uyumuna ve uzun dönem bakımına da dikkat edilir. Bu yönüyle Gülüş Tasarımı sayfasından ayrılır: Protez tedavisinin merkezinde kaybedilen yapı ve fonksiyonun yeniden planlanması bulunur.

Kimlerde değerlendirilebilir?

Protez tedavisi aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilir:

Tedavi öncesinde diş eti hastalığı, aktif çürük veya kök kanalı problemi gibi durumların ele alınması gerekebilir. Planlama gerektiğinde diğer diş hekimliği alanlarıyla birlikte yürütülür.

Protez diş çeşitleri

Sabit protezler

Hasta tarafından çıkarılmayan kron ve köprü gibi restorasyonlardır. Kron, ileri madde kaybı bulunan tek bir dişin üzerini kaplayarak formunu ve işlevini yeniden düzenlemek için kullanılabilir. Köprü ise uygun vakalarda eksik diş boşluğunu komşu dişlerden destek alarak tamamlar.

Sabit restorasyonun uygunluğu; destek dişlerin durumu, eksik bölgenin uzunluğu, kapanış kuvvetleri ve temizlik imkânı birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Hareketli protezler

Hasta tarafından takılıp çıkarılabilen protezlerdir. Kısmi diş eksikliklerinde bölümlü protezler, tüm dişlerin eksik olduğu durumlarda tam protezler değerlendirilebilir. Hareketli protezlerin desteği kalan dişlerden, ağız dokularından veya bazı tasarımlarda implantlardan sağlanabilir.

İmplant üstü protezler

Çene kemiğine yerleştirilen implantların üzerine hazırlanan sabit veya hareketli restorasyonlardır. İmplant sayısı, konumu, kemik ve yumuşak doku durumu ile temizlenebilirlik planın önemli parçalarıdır. Her diş eksikliği implant üstü protez için uygun olmayabilir.

Geçici protezler

Tedavi sürecinin belirli aşamalarında görünümün, kapanışın veya dokuların değerlendirilmesi için geçici restorasyonlar kullanılabilir. Geçici protezin kullanım süresi ve amacı tedavi planına göre değişir.

Protez tedavisi nasıl planlanır?

1. Ağız ve dişlerin değerlendirilmesi

Mevcut dişler, diş etleri, eksik bölgeler, eski restorasyonlar ve kapanış ilişkisi incelenir. Gerekli görülen radyografik değerlendirmeler yapılır.

2. Tedavi seçeneklerinin karşılaştırılması

Sabit, hareketli veya implant üstü seçenekler; destek dokular, kullanım beklentileri, temizlik gereksinimi ve biyolojik sınırlar açısından değerlendirilir. Malzeme seçimi yalnız görünüşe göre değil, uygulanacak bölge ve kuvvetler dikkate alınarak yapılır.

3. Prova ve uyum kontrolleri

Restorasyonun kenar uyumu, kapanışı, konuşmaya etkisi ve görünümü kontrol edilir. Bazı protezlerde laboratuvar aşamalarına bağlı olarak birden fazla prova gerekebilir.

4. Teslim ve bakım

Protezin takılması tedavinin son kontrolü değildir. Temizlik yöntemi, kullanım biçimi ve kontrol aralığı protezin türüne göre anlatılır. İlk kullanım döneminde gerekli görülen uyum düzenlemeleri yapılabilir.

Protezlerin bakımı

Sabit kron ve köprüler doğal dişler gibi düzenli fırçalanmalı; köprü altları ve diş araları hekimin önerdiği ara yüz araçlarıyla temizlenmelidir. Hareketli protezler ağızdan çıkarılarak uygun fırça ve temizleme yöntemiyle bakım görmelidir. Çok sıcak su, protezin yapısına zarar verebileceğinden kullanılmamalıdır.

İmplant üstü protezlerde implant çevresinin temizliği önemlidir. Uygun araç ve yöntem kişiye ve protezin tasarımına göre belirlenir. Protezde hareket, vuruk, kırılma, kapanış değişikliği veya çevre dokularda ağrı fark edilirse kontrol randevusu planlanmalıdır.